Aardappel als koolhydraatbron
Gekookte aardappel levert verteerbaar zetmeel als energiebron in graanvrij brokkenvoer. Het is geen filler, maar een functionele koolhydraatbron die ook structuur geeft aan de brok.
Wat is het?
Aardappel (in brokkenvoer altijd in gegaarde, geëxtrudeerde vorm) is een graanvrije koolhydraatbron die in volledige hondenformules voorkomt. Tijdens de extrusie worden de zetmeelkorrels gegelatiniseerd, wat de verteerbaarheid sterk vergroot. Het is een van de meest gebruikte alternatieven voor rijst of maïs in graanvrij voer, naast erwten en zoete aardappel.
Waarom is het belangrijk?
Koolhydraten leveren energie en helpen de brok zijn structuur geven tijdens het extrusieproces. In graanvrije formules worden rijst en andere granen vervangen door alternatieve bronnen. Aardappel levert voornamelijk zetmeel en is van nature laag in eiwit, wat een voordeel kan zijn wanneer de formule een beperkt eiwitprofiel nastreeft. Voor honden die goed gedijen op graanvrij voer, op aanraden van de dierenarts of op voorkeur van de eigenaar, biedt aardappel een goed beschreven, verteerbare energiebron.
Hoe werkt het?
Het zetmeel in aardappel wordt tijdens het extrusieproces gegelatiniseerd. Gegelatiniseerd aardappelzetmeel heeft een hoge verteerbaarheid bij honden: onderzoek dat meerdere koolhydraatbronnen vergeleek plaatste aardappel in het hogere verteerbare bereik, vergelijkbaar met of iets lager dan rijst afhankelijk van de verwerking. Aardappel levert ook kalium en een beperkte hoeveelheid vitamine C. Het vezelgehalte (voornamelijk pectine) is matig. In de brok werkt aardappel als energiebron én als bindmiddel dat de pelletvorm helpt bewaren. Op formuleniveau bepaalt de totale samenstelling (eiwit, vet, vezels en koolhydraten samen) de verteerbaarheid meer dan de individuele koolhydraatbron.
Voordelen
- Levert verteerbaar zetmeel als energiebron in graanvrij brokkenvoer
- Graanvrij en van nature laag in eiwit, past in beperkt-eiwitformules
- Fungeert ook als bindmiddel voor de brokstructuur
- Goed beschreven verteerbaarheid bij honden in wetenschappelijk onderzoek
Misverstanden
Aardappel in brokken is niet hetzelfde als thuis gekookte of rauwe aardappel. Rauwe aardappel en groene schillen bevatten solanine en zijn niet geschikt voor honden. In brokkenvoer is de aardappel altijd op hoge temperatuur verwerkt (geëxtrudeerd), waardoor solanine wordt afgebroken en de verteerbaarheid sterk toeneemt. Friet of gebakken aardappelen zijn ongepast vanwege het vet- en zoutgehalte. "Aardappel is een filler" is een mythe: in graanvrij voer vervult het dezelfde energetische rol als rijst in voer met graan. De Amerikaanse FDA onderzocht een mogelijke link tussen bepaalde graanvrije, erwten- en aardappelrijke diëten en hartproblemen (DCM) bij honden; een oorzakelijk verband is niet vastgesteld. Of aardappelvoer "beter" is hangt af van het individuele dier en de totale formule, niet alleen van de koolhydraatbron.
Veelgestelde vragen
Bronnen
- Carciofi AC et al. (2008). Effects of six carbohydrate sources on dog and cat digestibility and post-prandial glucose and insulin response. J Anim Physiol Anim Nutr (Berl). 2008;92(3):326-36. doi:10.1111/j.1439-0396.2007.00794.x (PMID: 18477310)
- FEDIAF (2024). Nutritional Guidelines for Complete and Complementary Pet Food for Cats and Dogs. European Pet Food Industry Federation, Brussels. Annual edition.
